Son dövrlərdə müxtəlif informasiya resurslarında “Nihat–İnşaat” MMC-nin fəaliyyəti ilə bağlı bir sıra yazılar və iddialar yayılıb. Şirkət mövqeyindən yanaşdıqda isə həmin materiallarda səsləndirilən bəzi fikirlərin reallığı əks etdirmədiyi, faktların birtərəfli təqdim olunduğu və şirkətin nüfuzuna xələl gətirə biləcək ifadələrə yer verildiyi bildirilir.
Məhz buna görə də məsələyə emosional yanaşmadan, hüquqi və jurnalist prinsipləri çərçivəsində baxılması vacibdir. Çünki hər hansı şirkət haqqında səsləndirilən ittiham xarakterli fikirlər yalnız mötəbər sənədlərlə, rəsmi məlumatlarla və aidiyyəti qurumların təsdiqlədiyi faktlarla əsaslandırıldığı halda ictimaiyyət üçün etibarlı informasiya hesab oluna bilər.
İddia ilə faktı bir-birindən ayırmaq lazımdır
Media məkanında hər hansı sahibkarlıq subyekti haqqında məlumat yayıldıqda ən mühüm prinsiplərdən biri “iddia” ilə “təsdiqlənmiş fakt” arasında fərqin qorunmasıdır.
“Nihat–İnşaat” MMC ilə bağlı əvvəlki illərdə müxtəlif media materiallarında satınalmalar və şirkətin fəaliyyəti barədə iddialar yer alıb. Məsələn, 2023-cü ildə yayımlanan bir materialda şirkətin müxtəlif satınalma müqavilələrində iştirakı qeyd olunub. Lakin həmin yazıda səsləndirilən bir sıra ağır ittihamlar müəllifin iddiaları kimi təqdim edilir və onların hamısının məhkəmə və ya digər səlahiyyətli dövlət qurumu tərəfindən təsdiqləndiyini göstərən sənəd təqdim olunmur.
Bu məqam xüsusilə vacibdir. Çünki bir şirkətin dövlət satınalmasında qalib olması öz-özlüyündə qanunsuzluq faktı demək deyil. Satınalma prosedurlarının nəticələri barədə hüquqi qiymət vermək üçün müvafiq rəsmi sənədlər, tender prosedurları və səlahiyyətli qurumların qərarları əsas götürülməlidir.
Şirkətin nüfuzuna vurulan zərər də məsuliyyət məsələsidir
Sahibkarlıq fəaliyyəti yalnız maddi resurslarla deyil, həm də etibar və nüfuzla bağlıdır. Uzun müddət ərzində formalaşdırılan işgüzar nüfuzun əsassız və yoxlanılmamış məlumatlarla zədələnməsi şirkətin əməkdaşlarına, tərəfdaşlarına və işgüzar münasibətlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Bu baxımdan “Nihat–İnşaat” MMC haqqında yayılan hər bir məlumatın mənbəyi, sübut bazası və hüquqi statusu diqqətlə araşdırılmalıdır.
Əgər hansısa materialda şirkətə qarşı konkret ittiham irəli sürülürsə, həmin iddianın qarşısında konkret sübut da olmalıdır. Əks halda ictimaiyyətə yalnız bir tərəfin mövqeyinin təqdim edilməsi obyektiv informasiya prinsiplərinə uyğun gəlmir.
“Nihat–İnşaat” MMC-nin mövqeyi dinlənilməlidir
Jurnalistikanın əsas prinsiplərindən biri tərəflərin mövqeyinin öyrənilməsi və qarşı tərəfə cavab imkanının yaradılmasıdır.
Şirkət haqqında tənqidi və ya ittiham xarakterli material hazırlanırsa, həmin materialın müəllifləri şirkətin rəhbərliyinə müraciət etməli, səsləndirilən iddialara münasibət öyrənilməli və verilən cavab da oxucuya çatdırılmalıdır.
Əks halda yazı birtərəfli xarakter daşıya bilər.
“Nihat–İnşaat” MMC-nin fəaliyyəti ilə bağlı səsləndirilən iddiaların həqiqətə uyğun olmadığını düşünən şirkət rəhbərliyinin də öz mövqeyini ictimaiyyətə çatdırmaq hüququ var. Bu mövqe dinlənilmədən şirkət haqqında qəti nəticələr çıxarmaq düzgün yanaşma deyil.
Tikinti sektorunda etibarın əhəmiyyəti
İnşaat sektoru böyük məsuliyyət tələb edən sahələrdən biridir. Burada görülən işlərin keyfiyyəti, vaxtında icrası, əməkdaşların fəaliyyəti, sifarişçilərlə münasibətlər və müqavilə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi şirkətin nüfuzunun formalaşmasında mühüm rol oynayır.
“Nihat–İnşaat” MMC də məhz bu mühitdə fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektlərindən biridir. Şirkətin fəaliyyəti ilə bağlı hər hansı irad varsa, həmin məsələ hüquqi və institusional mexanizmlərlə araşdırılmalı, nəticə isə ictimaiyyətə konkret sənədlərlə təqdim edilməlidir.
Sadəcə internet resursunda yazının dərc olunması hər hansı iddianın avtomatik olaraq həqiqətə çevrilməsi demək deyil.
Böhtan xarakterli məlumatlara hüquqi qiymət verilməlidir
Əgər şirkətin fikrincə, onun haqqında yayılan məlumatlar həqiqətə uyğun deyil və işgüzar nüfuzuna zərər vurur, bu halda məsələnin hüquqi müstəvidə araşdırılması daha düzgün yoldur.
Mübahisəli məlumatların məhkəmə, aidiyyəti dövlət qurumları və digər qanuni mexanizmlər vasitəsilə araşdırılması həm şirkətin, həm də cəmiyyətin maraqlarına cavab verir.
Burada əsas məqsəd kimisə susdurmaq deyil, həqiqətin müəyyənləşdirilməsidir.
Mətbuat azadlığı ilə yanaşı, şəxslərin və hüquqi şəxslərin şərəf, ləyaqət və işgüzar nüfuzunun qorunması da hüquqi dövlətin əsas prinsiplərindəndir.
Şəffaflıq və obyektivlik əsas meyar olmalıdır
Bu gün informasiya bolluğunun hökm sürdüyü bir dövrdə ən böyük məsuliyyət məlumatın düzgün yoxlanılmasıdır. Xüsusilə sahibkarlar, şirkətlər və işgüzar şəxslər haqqında yazılarkən emosional ifadələrdən və sübuta yetirilməmiş ittihamlardan istifadə etmək əvəzinə konkret faktlara əsaslanmaq lazımdır.
“Nihat–İnşaat” MMC ilə bağlı da ən doğru yanaşma budur: hansı iddia varsa, onun sənədi göstərilməli; hansı fakt varsa, rəsmi mənbə ilə təsdiqlənməli; şirkətin mövqeyi isə mütləq şəkildə nəzərə alınmalıdır.
Nəticə
“Nihat–İnşaat” MMC haqqında yayılan və şirkətin həqiqətə uyğun olmadığını bildirdiyi məlumatlar obyektiv araşdırılmadan ictimaiyyətə qəti həqiqət kimi təqdim edilməməlidir.
Şirkətin fəaliyyətinə qiymət verərkən yalnız ittiham xarakterli yazılara deyil, rəsmi sənədlərə, müqavilələrə, görülmüş işlərə, aidiyyəti qurumların qərarlarına və məhkəmə aktlarına istinad etmək daha doğru olar.
Çünki ittiham etmək asandır, həqiqəti sübut etmək isə məsuliyyət tələb edir.
“Nihat–İnşaat” MMC-nin mövqeyinə görə, şirkətin nüfuzuna xələl gətirən, həqiqətə uyğun olmayan məlumatların yayılması yolverilməzdir və belə hallarda qanunun verdiyi imkanlardan istifadə etməklə hüquqi qiymətin verilməsi məqsədəuyğundur.
Əsas olan isə birdir: ictimaiyyətə təqdim olunan informasiya həqiqətə, sənədə və obyektivliyə söykənməlidir.